मुंबई: राज्य शासनाच्या मराठी भाषा विभागाच्यावतीने दरवर्षीप्रमाणे साहित्य क्षेत्रात उल्लेखनिय कार्य करणाऱ्या साहित्यिकांना जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात येते. यावर्षी विंदा करंदीकर जीवनगौरव पुरस्कार ज्येष्ठ साहित्यिक भारत सासणे यांना जाहीर करण्यात आला आहे. पाच लाख रु. रोख, मानचिन्ह आणि मानपत्र, असे पुरस्काराचे स्वरुप आहे. मराठी भाषा मंत्री सुभाष देसाई यांनी या पुरस्कारांची घोषणा केली.
श्री. पु. भागवत पुरस्कार (२०२१) लोकवाङ्मय गृह, मुंबई, या संस्थेला जाहीर करण्यात आला. तीन लाख रुपये रोख आणि मानचिन्ह व मानपत्र असे पुरस्काराचे स्वरुप आहे. डॉ. अशोक केळकर मराठी भाषा अभ्यास पुरस्कार रमेश वरखेडे यांना जाहीर करण्यात आला. दोन लाख रुपये रोख व मानचिन्ह व मानपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरुप आहे. कविवर्य मंगेश पाडगांवकर, मराठी भाषा संवर्धक पुरस्कार (२०२१, व्यक्तींसाठी) डॉ. चंद्रकांत पाटील यांना जाहीर करण्यात आला. डॉ. अशोक केळकर, मराठी भाषा अभ्यासक पुरस्कार २०२१ (संस्थेसाठी) मराठी अभ्यास परिषद पुणे यांना जाहीर करण्यात आला. तर कविवर्य मंगेश पाडगावंकर मराठी भाषा संवर्धक पुरस्कार २०२१ (संस्थेसाठी) मराठी अभ्यास केंद्र, मुंबई यांना जाहीर करण्यात आला.
यावेळी स्व. यशवंतराव चव्हाण राज्य वाङ्मय पुरस्काराचीही घोषणा करण्यात आली. त्याची यादी खालील प्रमाणे:
अ.क्र.
पुरस्कार
पुरस्कार प्राप्त व्यक्ती/संस्थेचे नाव
पुरस्काराचे स्वरुप
अनुभव/कार्य
- विंदा करंदीकर जीवन गौरव पुरस्कार 2021
श्री. भारत सासणे
रु. 5 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
विविध साहित्य प्रकारात लेखन, राज्यशासनाचे उत्कृष्ट वाङ्मय निर्मितीचे 7 व इतर 30 पुरस्कार प्राप्त, प्रकाशित ग्रथांची संख्या 35
- श्री. पु. भागवत पुरस्कार 2021
लोकवाङ्मय गृह, मुंबई
रु. 3 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
मराठी विज्ञान परिषद तथा अन्य अनेक पुरस्कार प्राप्त प्रकाशित ग्रथांची संख्या 1374
- डॉ. अशोक रा. केळकर, मराठी भाषा अभ्यासक पुरस्कार 2021 (व्यक्तींसाठी)
डॉ. रमेश वरखेडे
रु. 2 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
बाल साहित्य, लोकसाहित्य, समाज भाषा विज्ञान या साहित्य प्रकारात विपुल लेखन, पुणे विद्यापीठात “व्यावहारीक मराठी” चा अभ्यासक्रम
- कविवर्य मंगेश पाडगांवकर, मराठी भाषा संवर्धक पुरस्कार 2021 (व्यक्तींसाठी)
डॉ. चंद्रकांत पाटील
रु. 2 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
साहित्य विषयक राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय 18 पुरस्कार प्राप्त, 5लेख संग्रह, 24 अनुवाद एकुण 54 हून अधिक पुस्तके प्रकाशित
- डॉ. अशोक रा. केळकर, मराठी भाषा अभ्यासक पुरस्कार 2021 (संस्थेसाठी)
मराठी अभ्यास परिषद, पुणे.
रु. 2 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
मराठी भाषेच्या प्रचार-प्रसारासाठी पुरक ठरणाऱ्या कार्यशाळा, परिसंवाद, व्याख्यानांचे अशा उपक्रमाचे आयोजन, भाषा आणि जीवन हे भाषा विषयक त्रैमासिक 1983 पासून नियमितपणे प्रकाशित
- कविवर्य मंगेश पाडगांवकर, मराठी भाषा संवर्धक पुरस्कार 2021 (संस्थेसाठी)
मराठी अभ्यासकेंद्र, मुंबई
रु. 2 लक्ष रोख, मानचिन्ह व मानपत्र
मराठी भाषेचे संस्कृतीचे जतन संवर्धनासाठी कार्य, मराठी भाषेच्या वेगवेगळया प्रश्नावर संशोधन, मराठी भाषेच्या सर्वांगीन विकासाठी विविध उपक्रम
स्व. यशवंतराव चव्हाण राज्य वाङ्मय पुरस्कार सन – 2020
अ.क्र.
वाङ्मय प्रकार
पुरस्कार
रक्कम रु.
लेखकाचे नाव
पुस्तकाचे नांव
प्रकाशन संस्था
1)
प्रौढ वाङ्मय – काव्य
कवी केशवसुत पुरस्कार
1,00,000/-
हेमंत दिवटे
पॅरानोया
पोएट्रीवाला पेपरवॉल मीडीया अण्ड पब्लिशिंग प्रा.लि., चे इम्प्रिंट, मुंबई
2)
प्रथम प्रकाशन – काव्य
बहिणाबाई चौधरी पुरस्कार
50,000/-
राजू देसले
अवघेचि उच्चार
कॉपर कॉइन पब्लिशिंग प्रा.लि.,गाजियाबाद, दिल्ली
3)
प्रौढ वाङ्मय –
नाटक/एकांकिका
राम गणेश गडकरी पुरस्कार
1,00,000/-
जयंत पवार
लिअरने जगावं की मरावं ?
पंडित पब्लिकेशन्स, सिंधुदुर्ग
4)
प्रथम प्रकाशन –
नाटक/एकांकिका
विजय तेंडूलकर पुरस्कार
50,000/-
शिफारस नाही
5)
प्रौढ वाङ्मय – कादंबरी
हरी नारायण आपटे पुरस्कार
1,00,000/-
भीमराव वाघचौरे
किंजाळकाटे
संस्कृती प्रकाशन, पुणे
6)
प्रथम प्रकाशन – कादंबरी
श्री.ना.पेंडसे पुरस्कार
50,000/-
अविनाश उषा वसंत
पटेली
ललित पब्लिकेशन, मुंबई
7)
प्रौढ वाङ्मय – लघुकथा
दिवाकर कृष्ण पुरस्कार
1,00,000/-
माधव जाधव
चिन्हांकित यादीतली माणसं
सायन पब्लिकेशन्स
प्रा.लि., पुणे
8)
प्रथम प्रकाशन – लघुकथा
ग.ल.ठोकळ पुरस्कार
50,000/-
रुस्तम होनाळे
वऱ्हाडातली बिऱ्हाडं
दिलीपराज प्रकाशन प्रा.लि., पुणे
9)
प्रौढ वाङ्मय – ललितगद्य
(ललित विज्ञानासह)
अनंत काणेकर पुरस्कार
1,00,000/-
अरुण खोपकर
अनुनाद
मॅजेस्टिक पब्लिशिंग हाऊस, मुंबई
10)
प्रथम प्रकाशन –
ललितगद्य
ताराबाई शिंदे पुरस्कार
50,000/-
डॅनिअल फ्रान्सिस मस्करणीस
मंच
साधना प्रकाशन, पुणे
11)
प्रौढ वाङ्मय – विनोद
श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर पुरस्कार
1,00,000/-
सॅबी परेरा
टपालकी
ग्रंथाली, मुंबई
12)
प्रौढ वाङ्मय – चरित्र
न.चिं.केळकर पुरस्कार
1,00,000/-
डॉ. अक्षयकुमार काळे
गालिब : काळ,
चरित्र आणि व्यक्तिमत्त्व
पद्मगंधा प्रकाशन, पुणे
13)
प्रौढ वाङ्मय – आत्मचरित्र
लक्ष्मीबाई टिळक पुरस्कार
1,00,000/-
डॉ. शाहू रसाळ
रानफूल, लव्ह बर्डस् आणि…मी